Alışılagelmiş anlamda bir program veya müfredatı, programlanmış dersler ve sınıfları, yaş grupları veya kademe ayrımı olmayan; katılımcı demokrasi çerçevesinde okul çalışanları ve öğrenciler tarafından yönetilen; felsefesini Freire, Illich, Parker, Dewey, Rogers, Neill gibi radikal reformist görüşlere dayandıran; öğrenmenin sadece öğrencilerin ilgileri ve şüpheleri üzerine kurulu olduğu okullar çok ütopik gelebilir. Ancak Sudbury Vadisi veya Demokratik Değerler okulları, Montessori Okulları, Waldorf Okulları, Ev Okulculuk Anlayışı, Summerhill Okulları ve diğer birçok alternatif okul anlayışları ve bu anlayışları uygulayan binlerce okul vardır.
En kalıcı, en etkili ve en iyi öğrenme, bireyin kendisinin ilgi duyduğu ve gerçekleştirdiği öğrenmedir. Kişisel kapasite ve yeteneklerini ortaya çıkarmasına izin verilirse her insan yaratıcıdır. Gerçek hayatta olduğu gibi, okulda her yaş grubuna ait bireylerin birlikte etkileşim içerisine girmesi, bireysel gelişimi destekler. Kişisel sorumluluğun gelişmesi için özgürlük tanınması şarttır. Okul, katılımcı demokrasi çerçevesinde öğrencilerin hayatın tüm karmaşıklığıyla yüz yüze geldikleri bir yer olmalıdır.
- summerhill-özgürlük okulu
Özgür okullar 1921’de İngiltere’de Leiston kasabasında A.S Neill tarafından kurulmuştur. Eğitim tarihinde önemli bir deney olarak görülebilecek Summerhill Okulu, bütün dünyada eğitimcilere örnek olmuş̧; Sigmund Freud, Wilhelm Reich, Homer Lane gibi bilim insanlarını etkilemiştir (Akdağ, 2006). Neill, ilk modern hümanist eğitimci olarak kabul edilir.
Summerhill Okulunun genel özellikleri şu şekildedir: Öğrenci ve öğretmenler okulda eşit kabul edilir. Okul genel kurulunda kurallar ve ilkeler oluşturulur. Bu kurulun yöneticisi özellikle bir çocuk olur. Summerhill anlayışı, çocukların özgürken baskı altındakine göre daha iyi öğrendikleri felsefesine dayanır. -
- waldorf okulları
Rudolf Steiner, eğitimin üç önemli unsurunu sorumluluk bilinci, doğruluk ve hayal gücü olarak sıralamaktadır. Steiner, çocuğu akıl, kalp ve ruh unsurlarının bütünü olarak ele alır ve çocuğu eğitirken bu unsurları beslemek gerektiğini savunmaktadır. Waldorf eğitimi, bu unsurları en tatmin edici şekilde doyurmayı amaçlayan bir içeriğe sahip programlardan oluşur. Bu üç kapasitenin geliştirilmesine odaklanan eğitimin düşünmede, hissetmede ve kasıtlı hedefe yönelik aktivitelerde gerçekleştiği vurgulanmaktadır.
Eğitimin ilk yıllarında akademik bilgilerin önemi azdır. Waldorf Okullarında birinci ve ikinci sınıfta harfler dikkatlice tanıtılsa da ikinci ve üçüncü sınıfa kadar okuma öğretilmez. 1-8 temel okul yıllarında öğrenciler, ilköğretim okulunun bütün sekiz yılı için aynı sınıfta aynı öğretmenle öğrenim görürler. - montessri modeliİtalya’nın ilk kadın doktoru olan M. Montessori’nin modeli, 1907’de ilk Çocuklar Evi (Casa dei Bambini) ile uygulanmaya başlamış, sonra diğer çocuklar için yaygınlaştırmıştır. Bu modelde çocukların ilgi, tutum ve davranışları rehberliğinde olgunluğa ulaşması hedeflenir. Montessori metodu, daha çok okul öncesi kurumlarında uygulanmakla beraber, lise dahil olmak üzere tüm eğitim düzeylerinde uygulanmaktadır.
Montessori metodu, öğrencileri gelişim düzeylerine göre sınıflar ve bu sınıflamaya göre eğitim kademeleri oluşturulur. Montessori metodunda, karma yaş anlayışı bireysel eğitim sayesinde uygulanabilmektedir. Bireysel eğitim, çocuğun kendi hızında öğrenmesine olanak tanır. Montessori metodunda çocuk, bir aşama üzerinde uzmanlaşmadan diğer aşamaya geçmez ve böylece başarısızlık duygusunu yaşamaz.
- Sudbury Vadisi veya Demokratik Değerler Okulları
Sudbury Vadisi veya Demokratik Değerler Okulları olarak adlandırılan okullar Framingham, Massachusetts, Amerika’da 1968’den başlayarak alternatif okulculuk anlayışının örnekleri olarak çalışmaktadır. Bu okullar, 20. yy’ın başlarında İspanya’da kurulan Ferrer’in Modern Okulu veya İngiltere’de açılan Neill’in Summerhill Okulları ve diğer birçok alternatif okulun devamı niteliğinde görülebilir ve farklı kıtalarda birçok diğer ülkede 100’den fazla alternatif okula da modellik yapmıştır.
Bu okullarda Aristo’nun “İnsan doğasında merak vardır” görüşü esastır. En kalıcı, en etkili ve en iyi öğrenme, bireyin kendisinin ilgi duyduğu ve gerçekleştirdiği öğrenmedir. Kişisel kapasite ve yeteneklerini ortaya çıkarmasına izin verilirse her insan yaratıcıdır. Gerçek hayatta olduğu gibi, okulda her yaş grubuna ait bireylerin birlikte etkileşim içerisine girmesi bireysel gelişimi destekler. Kişisel sorumluluğun gelişmesi için özgürlük tanınması şarttır. Okul, katılımcı demokrasi çerçevesinde öğrencilerin hayatın tüm karmaşıklığıyla yüz yüze geldikleri bir yer olmalıdır. Tüm bu ilkeler Demokratik Değerler Okullarının felsefesinin temel taşlarıdır. - orman okulu
Orman okulu, ormanda ya da ağaçlık alanda aktif katılımlı öğrenme yöntemlerinin uygulandığı, tüm öğrencilerin kendilerine güven ve öz saygı geliştirebilecekleri bir ortam sunan ilham verici bir metoddur.
Orman okulu, açık hava ve ormanlık alanda eğitim (woodland education) kapsamında yer alırken bu anlayışları daha da zenginleştiren özel bir öğrenme yaklaşımıdır.
İlkeleri, binlerce eğitimli öğretmen tarafından tüm İngiltere’de ve ülke dışında da paylaşılmıştır. Sistemin kökleri, açık havada öğrenimin ilk yıllardaki öncülerine ve hatta İskandinavya’ya kadar uzanmaktadır.
kaynak: * https://nbeyin.com.tr/alternatif-okul-egitim-anlayislari/
* http://www.baskabirokulmumkun.net/orman-okulu-nedir/
